به گزارش حامیان دولت به نقل از ایسنا، اسماعیل بقایی نشست خبری هفتگی خود با حضور خبرنگاران رسانه‌های داخلی و خارجی با اشاره به فرارسیدن سالروز ۱۳ آبان، یاد شهدای دانش‌آموز از جمله شهدای دانش‌آموز در دو جنگ تحمیلی اخیر را گرامی داشت.
انتصاب پنج سفیر جدید ایران
وی در ادامه با اشاره به انتصاب پنج سفیر جدید ایران در کشورهای مختلف از جمله در قبرس، بورکینافاسو، ژاپن، نیوزلند و قرقیزستان گفت: خانم زهرا ساعی به عنوان سفیر جدید ایران در قرقیزستان انتخاب شده‌اند.
وی همچنین گفت که محسن شمسی‌زاده به عنوان سفیر جدید ایران در قبرس انتخاب شده است.
سخنگوی وزارت خارجه همچنین با اشاره به آخرین تحولات در منطقه غرب آسیا اظهار کرد: در فلسطین همچنان شاهد تداوم نسل‌کشی رژیم صهیونیستی هستیم، علت العلل مشکلات در منطقه ما رژیم صهیونسیتی است. ما شاهد این هستیم که بعد از برگزاری انتخابات رژیم، جنایت‌های این رژیم افزایش یافته است.
اجرای مطالبات ایران از سوی آمریکا لازمه برقراری امنیت در تنگه هرمز است
وی در رابطه با مذاکرات با آمریکا در قطر اظهار کرد: گفت‌وگوها کماکان ادامه دارد و ما هر انچه لازم بود به عنوان مطالبات مشروع به طرف آمریکایی از مدت‌ها قبل اعلام کردیم و این اجرای این مطالبات لازمه برقراری امنیت در تنگه هرمز است.
بقایی در پاسخ به سوالی در ارتباط با اینکه آیا تیم مذاکره‌کننده ایران تغییر کرده است؟ گفت: خیر.
وی در این ارتباط توضیح داد: آقای محسن رضایی دبیر شعام روز شنبه در این ارتباط توضیح دادند، مدیریت و تصمیم‌گیری در این حوزه بر عهده شعام است که رئیس جمهور ریاست آن را برعهده دارد و وزارت خارجه به همراه سایر ارکان کشور در آن عضو هستند. مثل قبل مذاکره کنندگان ارشد ما آقایان قالیباف و وزیر خارجه هستند و خوشبختانه انسجام و همدلی خوبی در مراجع تصمیم‌گیری کشور وجود دارد.
برای ما عملکرد دولت آمریکا مهم است
سخنگوی دستگاه دیپلماسی ایران در پاسخ به سوالی درخصوص نامه ونس به محسن رضایی و گزارش‌ها در این خصوص مبنی بر لحن متفاوت این نامه و اینکه آیا به این نامه پاسخ داده شده، گفت: تفاوت در سبک نامه‌نگاری یک امر معمولی است؛ ممکن است افراد مختلف به‌شیوه‌های متفاوت بنویسند یا بگویند. برای ما عملکرد دولت آمریکا مهم است.
وی افزود: تا الان آمریکا نشان داده در حوزه دیپلماسی نه تنها ابتکاری ندارد بلکه ابتکارات دیپلماتیک را هم از بین می‌برد. آمریکا در دو سال گذشته فقط بر طبل جنگ کوبیده و هرگاه مسیری برای دیپلماسی باز شده یا در حین روند، آن فرآیند را دچار اخلال کرده و جنگ راه انداخته و یا وقتی آن روند محصول داد، به عنوان مثال تفاهم اسلام‌آباد، بعد از دو یا سه هفته نقض شد.
بقائی گفت: مذاکره‌کننده روند اسلام آباد، نویسنده نامه بود و دیدیم که رئیس‌جمهور آمریکا اخیرا هم اعلام کرد که آن روند اتلاف وقت بود. با این اوصاف، هر روند دیپماتیک را باید با احتیاط فراوان نگریست.
هیچ توافقی نهایی نمی‌شود و تنگه هرمز باز نمی‌شود مگر اینکه محاصره دریایی آمریکا پایان یابد
وی درباره طرح ایران گفت: ابتکار دیپلماتیک ایران با عنوان طرح هفت روزه مطرح در جریان سفر هیات نمایندگی ایران به نیویورک به صورت مفصل گفت‌وگو شد، دیدگاه‌های طرف مقابل را از طریق میانجی‌گران دریافت کردیم و ملاحظات مختلف رد و بدل شد. کماکان پیشنهاد ما درباره این روند دیپلماتیک وجود دارد. توپ در زمین آمریکاست، چراکه مطالبات ما به‌صورت روشن و شفاف بیان شده است؛ مطالبات ما معقول و منطقی است، چراکه هیچ توافق نهایی نمی‌تواند شروع شود و تنگه هرمز نمی‌تواند بازگشایی و امن شود، مگر اینکه محاصره دریایی آمریکا پایان یابد، مطالبات ایران رعایت شود، خواسته‌های مشروع ایران عملیاتی شود، بعد ما می‌توانیم در خصوص ادامه روند صحبت کنیم.
سخنگوی وزارت خارجه درباره پاسخ به نامه افزود: درباره نامه، اینکه جواب به چه شکل داده شود، با توجه به اینکه گیرنده نامه دبیر شورای عالی امنیت ملی هستند، به شیوه‌ای که مصلحت بدانند درباره آن تصمیم‌گیری خواهند کرد اما از این نظر که دیپلماسی در جریان است و یا اینکه این نامه باعث شده ابتکار جدیدی شروع شود، باید گفت که مبنای گفت‌وگوها بین ایران و آمریکا از طریق میانجی‌ها، همان طرح هفت مرحله‌ای ایران است که الان به طور فشرده در جریان است و امکان اجرای آن طرح طی دو روز هم حتی وجود دارد.
وی تاکید کرد: این رویکرد ایران نشانگر حسن‌نیت ماست که اعلام کردیم در صورت اجرای مطالبات ایران، این امکان وجود دارد که در مدت کوتاهی، امنیت به تنگه هرمز بازگردد و روند مذاکرات آغاز شود. همه اینها البته به طرف آمریکایی بستگی دارد که چگونه می‌خواهد درباره آینده این روند اقدام کند.
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به سوالی در ارتباط با سفر اخیر معاون وزیر خارجه به دوحه و اینکه آیا گفت‌وگوها ادامه دارد؟ گفت: می‌توانم خدمت شما بگویم که گفت‌وگوها ادامه دارد.
وی با بیان این که سفر آقای غریب‌آبادی به دوحه برای تسهیل مذاکرات انجام شده بود گفت: همانطور که اشاره کردم گفتگوها ادامه دارد، موضوعات پیچیده است چرا که گذر زمان نیز با توجه به عملکرد آمریکا بر پیچیدگی موضوعات افزوده است.
بقایی در ادامه با تاکید بر اینکه تبادل پیام‌ها میان طرفین ادامه دارد، خاطرنشان کرد: آمریکا باید تصمیم بگیرد، ما هر آنچه که لازم بود به عنوان مطالبات مشروع ایران در قالب معقولی به طرف آمریکایی منعکس کردیم و اجرای این مطالبات، لازمه بازگشت امنیت در منطقه است، آمریکا باید بداند بدون لغو محاصره اقتصادی و پایبندی به تعهدات، امنیت یک‌جانبه در تنگه هرمز و خلیج فارس محقق نخواهد شد.
در آستانه فصل سرما و زمستان، مشکلات آوارگان فلسطینی در غزه فاجعه‌بار است
سخنگوی وزارت خارجه در بخش دیگری از اظهارات خود در نشست خبری هفتگی با بیان اینکه همان طور که اشاره شد پس از انتخابات رژیم صهیونیستی، جنایات علیه غزه و لبنان تشدید شده است، گفت: فقط دیروز بیش از ۱۰ نفر از فلسطینیان در جریان تهاجم رژیم صهیونیستی به شهادت رسیدند. در آستانه فصل سرما و زمستان، مشکلات آوارگان فلسطینی در غزه فاجعه‌بار است. حتی اجازه ورود کانکس و امکانات اولیه زندگی را به فلسطینی‌ها نمی‌دهند. متأسفانه کشورهای اروپایی و جامعه جهانی در برابر این جنایات دچار نوعی کرختی شده‌اند.
وی افزود: ما با پدیده‌ای فوق‌العاده خطرناکی مواجه هستیم و آن عادی‌سازی جنایت و کشتار است و اینکه فلسطینی‌ها به عدد و رقم تقلیل پیدا کنند در حالی که هر جانی که از دست می‌رود، زندگی یک انسان نابود می‌شود. هم سازمان ملل متحد و هم نهادهای منطقه‌ای و بین‌المللی، به‌ویژه سازمان همکاری اسلامی، مسئولیت و رسالت دارند که در برابر این جنایات موضع بگیرند. کمیته مستقل بین‌المللی تحقیق سازمان ملل متحد در گزارش اخیر خود، بخشی از فجایع در حال ارتکاب و وقوع را به تصویر کشیده و نشان می‌دهد که نسل‌کشی در فلسطین به‌شدت ادامه دارد؛ هم در غزه و هم در کرانه باختری.
بقایی ادامه داد: ما می‌دانیم که مقامات رژیم صهیونیستی تحت تعقیب هستند، اما هم‌زمان دیوان بین‌المللی کیفری در معرض سنگین‌ترین هجمه‌ها از ناحیه آمریکا قرار دارد؛ صرفاً به این دلیل که تلاش کرده است بر اساس اساسنامه خود، جنایتکاران را تحت تعقیب قرار دهد.
سخنگوی دستگاه دیپلماسی ایران در پاسخ به سوال ایسنا درباره اظهارات متناقض آمریکا درخصوص ایران، به این شکل که ترامپ تهدید می‌کند و می‌گوید «چون مهربان هستم، کار ایران را تمام نمی‌کنم» و در سوی دیگر ونس با لحن متفاوتی نامه می‌نویسد و اینکه آیا این رفتارها را باید در چارجوب عملیات فریب ارزیابی کرد؟ گفت: به فرض که فریب باشد و از این جماعت بعید نیست اما عملیات فریب دو طرف دارد، یکی فریب‌دهنده و یکی فریب خورنده؛ خب فریب نخوریم و نمی‌خوریم. ما در تعامل با طرف‌های آمریکایی بی‌تجربه نیستیم. ما حتما یادمان نرفته که فقط نیم ساعت قبل از تجاوز نظامی در خردادماه سال گذشته، رئیس‌جمهور آمریکا در توئیتی اعلام کرد مذاکرات با ایرانی‌ها ادامه دارد. ما به اشراف به آنچه در این دو سال اتفاق افتاده و قبل‌تر، تجربه سال ۲۰۱۵ و ۲۰۱۸ را در نظر داریم.
بقائی تصریح کرد: اینکه در سطح هیات حاکمه آمریکا ممکن است صداهایی متفاوت وجود دارشته باشد؛ صداهایی که بعضا ممکن است بازتاب مطالبه عمومی مردم آمریکا برای اتخاذ رویکرد مستقل در قبال تحولات خاورمیانه باشد، قابل کتمان نیست. جامعه آمریکا از رفتار انگل‌وار رژیم صهیونیستی نسبت به آمریکا خسته و عصبانی است. این را در نظرسنجی‌ها و تظاهرات‌ها در آمریکا شاهد هستیم. خیلی دور از ذهن نیست کسانی در هیات حاکمه آمریکا به این نتیجه رسیده باشند، ولو اعلام نکنند که آمریکا اعتبار، ثروت و جایگاه خود را وقف طرفی می‌کند که به جنگ دائمی در منطقه ما به چیز دیگری نمی‌اندیشد.
وی با بیان اینکه رژیم صهیونیستی ثابت کرده که زیست خودش را مشروط به جنگ و خونریزی در منطقه می‌داند، گفت: با این اوصاف می‌توانیم دیدگاه‌های مختلف را مدنظر قرار دهیم اما تاکید می‌کنیم که برای ما عملکرد دولت آمریکا مهم است. این مواضع ضدونقیض نشانه سردرگمی بین خودشان است و هم اینکه جامعه جهانی را متحیر می‌کند که طرف واقعی در سامانه تصمیم‌گیری و حکمرانی کیست و باید با چه کسی صحبت کرد؟ آیا نهایتا همه راه‌ها به تل‌آویو ختم می‌شود؟ این چیزی است که آمریکا باید برای اعتبار و جایگاه خودش در مورد آن تصمیم بگیرد.
اتهام یهودی‌ستیزی به ایران و ایرانی نمی‌چسبد
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره اتهامات اخیر برخی کشورهای اروپایی از جمله آلمان و انگلیس و همچنین استرالیا علیه ایران مبنی بر طراحی اقداماتی برای آسیب رساندن به افراد و دارایی‌های یهودیان در این کشورها اظهار کرد: اتهام یهودی‌ستیزی به ایران و ایرانی نمی‌چسبد. اساساً پدیده یهودی‌ستیزی یا آنتی‌سمیتیسم، پدیده‌ای اروپایی است و هیچ مناسبتی با دین، آیین، فرهنگ و تمدن ایرانی ندارد.
وی با بیان اینکه یک اتهام کلیشه‌ای مدام علیه ایران تکرار می‌شود و متأسفانه رسانه‌های جمعی نیز آن را ترویج می‌کنند، گفت: اگر کمترین توجهی به واقعیات داشته باشند، متوجه خواهند شد که اتفاقاً مهربان‌ترین مردمان با یهودیان، ایرانی‌ها بوده‌اند. کافی است آمارها را بررسی کنید. فقط در شهر یزد ۱۳ یا ۱۴ کنیسه یهودی وجود دارد و در سراسر ایران نیز حدود ۱۰۰ کنیسه وجود دارد. همچنین مقبره‌های پیامبران و بزرگان یهودی در سراسر ایران پراکنده‌اند. با وجود اینکه ما با یک جنگ تمام‌عیار با رژیمی مواجه هستیم که خود را به‌دروغ نماینده یهودیان می‌داند، چند مورد تعرض به اماکن مقدس یهودی مشاهده کرده‌ایم؟ اگر هم به‌ندرت موردی اتفاق افتاده، بلافاصله با آن برخورد شده است.
سخنگوی وزارت امور خارجه با تأکید بر ضرورت مقایسه این وضعیت با اتفاقاتی که در کشورهای اروپایی رخ می‌دهد، گفت: واقعاً باید به این موضوع توجه کرد. اساساً چرا ایران را متهم می‌کنند؟ آنها تلاش می‌کنند مشکلات خودشان را به دیگران نسبت دهند. ما باید از اروپا سؤال کنیم که چه کرده‌اند و چه فرهنگی ایجاد کرده‌اند که هر روز خبری درباره تعرض به قبرستان‌های یهودی می‌شنویم؟ چرا در پایتخت‌های اروپایی باید کنیسه‌ها را با سیم خاردار محصور کنند یا تابلوهای آنها را بردارند؟ اخیراً تابلوها را برمی‌دارند تا خود را از تعرض مصون بدارند. آیا این مسائل به ایران مربوط است؟ آیا چنین اتفاقاتی در تهران و سایر شهرهای ایران رخ می‌دهد؟
وی در ادامه گفت: کشورهای اروپایی واقعاً باید به خود بیایند. بخشی از این اتفاقات در اروپا ناشی از جنایات ارتکابی رژیم صهیونیستی است که مدام خود را به یهودیت منتسب می‌کند؛ اما مردم ایران فهمیده‌تر و متمدن‌تر از آن هستند که اقدامات یک رژیم نسل‌کش را به پیروان آیین یهود منتسب کنند.
انتظار معقول ایران است که کشورهای منطقه اجازه ندهند از قلمرو و امکانات آنها برای تعرض به ما سوءاستفاده شود
بقائی درخصوص اظهارات مشاور رئیس امارات درخصوص از بین رفتن اعتماد بین ایران و امارات گفت: ایران اعتماد را از بین نبرد یا مخدوش نکرد؛ خودکرده را تدبیر نیست و البته می‌توانند تدبیر کنند، به شرط آن‌که تصمیم بگیرند از رویکردهای غلط گذشته دست بردارند. ایران نمی‌تواند در مقابل استفاده از قلمرو برخی از کشورهای منطقه برای تعرض و تعدی علیه حاکمیت ملی و مردمان خود ساکت بنشیند و پاسخی ندهد.
وی افزود: آنچه در این هشت ماه اتفاق افتاد، نتیجه اعتماد و اتکای بیش از حد برخی از کشورهای منطقه به حضور نظامی آمریکا در قلمروشان بود. متاسفانه برخی از این کشورها نه‌تنها مانع استفاده آمریکا از امکانات‌شان برای تعرض به ایران نشدند، بلکه آن را تشویق هم کردند. اعتماد نیازمند تحرک و اقدام دوسویه است. جمهوری اسلامی ایران بارها اعلام کرده ما با هیچ کشوری در منطقه سر دشمنی نداریم و باور داریم برای ایجاد امنیت پایدار، کشورهای منطقه باید با هم همکاری و اعتمادسازی کنند. انتظار معقول ایران است که کشورهای منطقه اجازه ندهند از قلمرو و امکانات آنها برای تعرض به یک کشور بزرگ منطقه سوءاستفاده شود.
اتهامات علیه چند تبعه ایرانی از سوی کویت مردود است
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره محکومیت چند تبعه کویتی و یک تبعه ایرانی به اتهام همکاری اطلاعاتی با ایران و تلاش برای ترور مقامات کویتی، اظهار کرد: سفارت ما در این زمینه بیانیه‌ای منتشر کرده است. این اتهام مطلقاً مردود است و ما از دولت کویت می‌خواهیم که آزار رساندن به اتباع خود را به بهانه همدلی و همدردی با ایران متوقف کند.
وی با بیان اینکه اتهامات مطرح‌شده علیه ایران یا ایرانی‌ها در یکی دو سال اخیر، به‌ویژه در چند ماه گذشته، هیچ مبنا و پایه‌ای ندارد، گفت: این اتهامات صرفاً تکرار کلیشه‌ها علیه ایران است. همانطور که گفته‌ایم، ما به اصل حسن همجواری و احترام به حاکمیت ملی و تمامیت سرزمینی کشورها قائل هستیم.
بقایی در ادامه با اشاره به اقدامات مشابه در برخی کشورهای منطقه، از جمله بحرین، گفت: متأسفانه نه فقط در کویت، بلکه در بحرین نیز شاهد اقدامات مشابهی بوده‌ایم. این اقدامات هم خلاف موازین بنیادین حقوق بشر است و هم اصل حسن همجواری را بیش از پیش مخدوش می‌کند.
امیدواریم سفر وزیر خارجه به ترکمنستان در کمک به بهبود مراودات اقتصادی دو کشور مؤثر و مفید باشد
سخنگوی دستگاه دیپلماسی درباره سفر وزیر امور خارجه به ترکمنستان و طرح مباحث اقتصادی در این سفر گفت: معاون اقتصادی در این سفر حضور دارند و از برخی دیگر دستگاه‌های اقتصادی و مرتبط، از جمله وزارت نفت، نیز حضور دارند. رابطه ما با همسایگان برای ما راهبردی است. همسایگان ما یکی از مزیت‌های سرزمینی و ژئوپلیتیک ایران هستند و الحمدلله در سال‌های اخیر بر مبنای سیاست همسایگی، روابط روزبه‌روز به سمت بهبود رفته است، از جمله در حوزه آسیای مرکزی و قفقاز با ترکمنستان هم رابطه خوب و رو به رشدی داریم.
وی با بیان اینکه سفیر وزیر خارجه در چارچوب تعاملات دوجانبه انجام می‌شود خاطرنشان کرد که در این سفر همکاری‌های دوجانبه در زمینه‌های مختلف، از جمله اقتصادی، تجاری و انرژی، صحبت می‌شود و امیدواریم نتیجه این سفر نیز در کمک به بهبود مراودات اقتصادی دو کشور مؤثر و مفید باشد.
بقایی همچنین در پاسخ به پرسشی درباره پیگیری‌های حقوقی ایران در قبال تهدیدهای اخیر رئیس‌جمهور آمریکا علیه تأسیسات هسته‌ای کشورمان، اظهار کرد: ما حتماً موارد نقض فاحش حقوق بین‌الملل و منشور سازمان ملل متحد را مستندسازی می‌کنیم، اما به تجربه دریافته‌ایم که دنیا لب و دهن است.
وی با ابراز تأسف از سکوت سازمان ملل متحد، شورای امنیت، شورای حکام و آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در برابر این نقض‌های فاحش و تهدیدها گفت: این تهدیدها با اصول بنیادین حقوق بین‌الملل و منشور سازمان ملل متحد مغایرت دارند.
سخنگوی وزارت امور خارجه با بیان اینکه آمریکا بزرگ‌ترین تهدید علیه رژیم عدم اشاعه هسته‌ای است، تصریح کرد: نفس بیان تهدید علیه یک کشور و تهدید تلویحی مبنی بر اینکه ممکن است از فلان سلاح استفاده کنیم، خود نوعی تشویق به نقض معاهده منع اشاعه است. کشورهای دیگر و صاحبان سلاح هسته‌ای با دقت رفتار آمریکا را زیر نظر دارند. آمریکا در سطح بین‌المللی الگویی ایجاد می‌کند که نتیجه آن، تهدید صلح و امنیت بین‌المللی برای همه کشورهاست. تهدیدهایی که علیه ما مطرح می‌شود، مطمئن باشید عزم ما را برای تقویت توانمندی‌هایمان در دفاع از خودمان جزم‌تر می‌کند.
برای هر پیشامدی آماده هستیم
بقایی در پاسخ به پرسشی درباره احتمال ازسرگیری درگیری و جنگ میان ایران و آمریکا در پی افزایش لفاظی‌ها و حملات لفظی متقابل دو طرف، اظهار کرد: جنگ همین الان که صحبت می‌کنیم در جریان است. محاصره اقتصادی ایران و تهدید علیه ایران، خود بخشی از جنگی است که طی این هشت ماه وجود داشته است.
وی با تأکید بر ضرورت آمادگی ایران برای مواجهه با هرگونه پیشامدی، گفت: ما باید برای هر پیشامدی آماده باشیم؛ به این دلیل که بحث، دفاع از میهن، دفاع از تمامیت سرزمینی و کرامت یک کشور تمدنی چند هزار ساله است. بنابراین، حتماً در هر وضعیتی، چه زمانی که دوستان ما با میانجی‌ها درباره روندهای دیپلماتیک گفت‌وگو می‌کنند و چه در شرایطی که دیپلماسی در جریان نیست، در هر حالتی باید برای همه سناریوها آماده باشیم.
سخنگوی وزارت خارجه درباره اظهارات اخیر وزیر امور خارجه درباره اینکه ایران در پاسخ به تجاوزات، خط قرمزی ندارد و اینکه آیا امکان دارد در صورت بروز جنگ، منافع و پایگاه‌های آمریکا در اروپا هم هدف قرار بگیرند؟ گفت: از من انتظار ندارید که مفسر فرمایشات آقای وزیر شویم؛ این اظهارات خیلی روشن بود. کسانی که جنگ را بر ایران تحمیل می‌کنند یا کردند و کسانی که به هر شکلی مباشرت و همکاری و حمایت کردند، حتما نباید انتظار داشته باشند ایرانیان در دفاع از خود مماشات به خرج دهند. طبق حقوق بین‌الملل و خرد انسانی، هر طرفی که به هر نحوی در تدارک و طراحی و اجرای تجاوز نظامی علیه یک کشور مشارکت کند، به منزله مشارکت‌کننده در یک عمل خلاف بین‌المللی محسوب می‌شود و قاعدتاً باید تقاص پس دهد و تبعات آن را بپذیرد.
وی تاکید کرد: هر طرفی که در هر تعرضی با آمریکا و رژیم صهیونیستی همراهی کند، نباید خود را از گزند پاسخ مقتدرانه جمهوری اسلامی ایران در امان بداند.
وی در ادامه و در توضیح مختصر موضع ایران گفت: اگر بخواهم بسیار موجز و مختصر خدمت شما عرض کنم، از یغمای جندقی کمک می‌گیرم. ایشان در اشاره‌ای می‌گوید: «گر بوی کبابی رسدت، رنگ مباز ظن قوی آن است که خر داغ کند».
در قاموس ما تسلیم جایی ندارد
بقایی در پاسخ به این سوال که در این مدت دوباره مقامات آمریکایی بارها از عبارت تسلیم استفاده کرده‌اند. حتی یکی از وزیران آنها گفته بود که ایرانی‌ها به‌زودی به نقطه‌ای می‌رسند که مجبور شوند در برابر آمریکا اعتراف به تسلیم کنند، گفت: تسلیم اصلا یعنی چه؟ این واژه اصلاً در قاموس ما نیست. ایرانی‌ها نشان داده‌اند که فقط در برابر اراده و قدرت یکی تسلیم و خاکسار هستند و آن هم خارج از دایره انسانی است. ما فقط در برابر خدا یاد گرفته‌ایم که تسلیم و خاضع باشیم. والسلام.
سخنگوی دستگها دیپلماسی درباره اظهارات گروسی مبنی بر اینکه بازرسی‌ها و اینکه «ایران تحت چه شرایطی با بازرسی‌های مجدد آژانس موافقت خواهد کرد؟ گفت: ما هنوز اصلاً به آن مرحله نرسیده‌ایم. مدیرکل آژانس خیلی به ایران بدهکار است و باید بدهی‌های قبلی خود را صاف کند و بعد درباره روند آتی صحبت کند. یک بدهی بزرگ مدیرکل آژانس این است که در مواجهه با اقدام جنایتکارانه و غیرقانونی آمریکا و رژیم صهیونیستی در حمله به تأسیسات هسته‌ای ایران، موضع نگرفت و مضافاً با تهیه گزارش‌های دوپهلو، به نوعی برای توجیه جنایات آمریکا و رژیم صهیونیستی فضاسازی کرد.
وی افزود: اعتبار آژانس بین‌المللی انرژی اتمی متأسفانه از آن زمان تا الان به‌شدت مخدوش است و در این زمینه، شخص مدیرکل مسئولیت مستقیم دارد. ما الان در مرحله گفت‌وگو از طریق میانجی‌ها برای پیشبرد مطالبات ایران هستیم. همه‌چیز بستگی به این دارد که طرف آمریکایی که شروع‌کننده این بازی کثیف بوده، مطالبات و شروط ایران را اجرا کند و بعد درباره مراحل بعدی صحبت کنیم.
موضوع انتقال اورانیوم در دوحه مطرح نشده است
بقائی در پاسخ به سوالی، احتمالات درباره موافقت ایران با انتقال اورانیوم ۶۰ درصد غنی‌شده به کشور ثالث در چارچوب توافق و این که آیا این موضوع در مذاکرات دوحه مطرح شده است را رد کرد.
سخنگوی وزارت خارجه در ادامه دلیل ناکامی آمریکا برای اجماع‌سازی علیه ایران در نشست گروه ۲۰ این دانست که آمریکایی‌ها کلاً الفبای دیپلماسی را نمی‌دانند یا آن را فراموش کرده‌اند.
وی افزود: دنیا به فراست دریافته که آمریکا به دلیل اعتیاد به رویکرد یک‌جانبه و توسل بیش از حد به زور، به دنبال این است که فقط منافع و خواسته‌های تنگ‌نظرانه خود را در هر موضوعی و در رابطه با هر مسئله‌ای که در دنیا وجود دارد، تحمیل کند و به این دلیل، دنیا در این روند با آمریکا همراهی نمی‌کند.
بقایی در رابطه با تنگه هرمز خاطرنشان کرد: همه می‌دانند که دلیل ایجاد مشکل و اخلال در کشتیرانی در این آبراه، آمریکا و رژیم صهیونیستی بوده است. این موضوع را حتی متحدان آمریکا نیز نمی‌توانند، در نظر نگیرند. به همین دلیل است که در سطح بین‌المللی، نوعی عصبانیت مشهود از عملکرد آمریکا به چشم می‌خورد و نشانه‌های آن را در چنین نشست‌هایی می‌توان به عیان مشاهده کرد.
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره مطرح شدن مطالبات مربوط به تغییر دکترین هسته‌ای ایران در فضای رسانه‌ای و تأثیر این مطالبات بر روند مذاکرات و محاسبات طرف مقابل، اظهار کرد: فکر می‌کنم طرف مقابل ناظر گفت‌وگوها و گفتمان‌های مطرح در فضای رسانه‌ای، نخبگانی و در میان عموم مردم است. نیازی نیست که بخواهیم با آنچه در سطح گفت‌وگوها و گفتمان‌ها می‌گذرد، برخوردی تصنعی داشته باشیم. این یک امر واقعی است که مردم ما با توجه به اتفاقاتی که در این دو سال رخ داده و باز هم تأکید می‌کنم، اتفاقات ۱۲ یا ۱۳ سال اخیر، از زمانی که مذاکرات آغاز شد و به توافق هسته‌ای در سال ۲۰۱۵ منتهی شد و تحولات پس از آن، یک سؤال منطقی را مطرح می‌کنند.
بقائی ادامه داد: با وجود همه تلاش‌های ایران برای نشان دادن اینکه برنامه هسته‌ای کشور مسالمت‌آمیز و صلح‌آمیز است، طرف مقابل مدام به دنبال بهانه‌جویی بوده است. این یک بحث واقعی است. طرف مقابل، صاحب فتوای منع تولید و استفاده از تسلیحات هسته‌ای را ترور کرده است.
سخنگوی وزارت امور خارجه با اشاره به طرح مباحث مربوط به تغییر دکترین هسته‌ای ایران گفت: من قبلاً هم گفته‌ام که دلیل و بانی شکل‌گیری این بحث، نه‌فقط در جامعه ما، بلکه در سطح بین‌المللی، کسی جز آمریکا و رژیم صهیونیستی نیست.
وی تأکید کرد: برنامه هسته‌ای ایران مطلقاً صلح‌آمیز بوده و است و این امر بارها اثبات شده است. اینکه طرف مقابل بر اساس یک دروغ بزرگ که از ۲۰ سال پیش آغاز کرده، مدام ادعای وجود سلاح هسته‌ای یا خطر سلاح هسته‌ای ایران را تکرار کند، به این بحث دامن می‌زند که گویی آنها خود را به خواب زده‌اند و هرقدر ما بحث کنیم و دلیل و مدرک ارائه دهیم که برنامه هسته‌ای ایران صلح‌آمیز است، قرار نیست وقعی به آن بگذارند. بنابراین، این بحث یک بحث واقعی است؛ اما همانطور که اعلام شد، در سطح تصمیم‌گیری، ما همچنان عضو معاهده منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای (NPT) هستیم و مادامی که ایران عضو این معاهده است، خود را مقید و ملزم به رعایت تعهدات مندرج در آن سند می‌دانیم.
موضوع پیشنهاد مشوق‌های اقتصادی عربستان را نشنیدم
بقائی در پاسخ به این سوال که با توجه به گزارش‌های منتشرشده درباره تلاش عربستان سعودی برای ترغیب ایران به توافق با آمریکا از طریق مشوق‌های اقتصادی و پیشنهادهای امنیتی، آیا اساساً چنین پیشنهادی از سوی ریاض به تهران ارائه شده است؟، گفت: این را من جایی نشنیده بودم. مسائل پیچیده‌تر از این حرف‌هاست.
سخنگوی وزارت خارجه همچنین در پاسخ به این سوال که ایران انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا را چگونه دنبال می‌کند و آیا نتایج این انتخابات تأثیری در کاهش یا تشدید تنش نظامی خواهد داشت؟ گفت: از طریق تلویزیون.
وی افزود: فارغ از نتیجه انتخابات، آنچه برای ما مهم است، صیانت از امنیت ملی و منافع ایران است. ما می‌دانیم که قرار نیست با یک انتخابات، آمریکای جدیدی متولد شود. مواجهه آمریکا با ایران، یا بهتر بگوییم، شرارت آمریکا علیه ایران، به بیش از ۷۰ سال قبل، کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ برمی‌گردد. ما این تحولات را بارها دیده‌ایم و رفت‌وآمدها را تجربه کرده‌ایم. از این جهت، ترجیح می‌دهیم بر خودمان و تقویت توانمندی‌هایمان در همه عرصه‌ها متمرکز باشیم.
بقائی در پاسخ به پرسشی درباره به‌رسمیت شناختن سومالی‌لند از سوی رژیم صهیونیستی و اعزام سفیر این رژیم به این منطقه و واکنش ایران به این موضوع، با بیان اینکه «کوری، عصاکش کوری دیگر شد» افزود: رژیم صهیونیستی رژیمی است که خودش نامشروع است و بر مبنای غصب یک سرزمین بنا نهاده شده و طبیعتاً به دنبال یارگیری و ایجاد تفرقه و تشتت در میان کشورهای منطقه و کشورهای اسلامی است.
کشورهای اسلامی و آفریقایی مراقب فتنه انگیزی رژیم صهیونیستی باشند
سخنگوی وزارت امور خارجه با اشاره به واکنش‌های بین‌المللی به این اقدام گفت: همانطور که می‌دانید، از ابتدا و زمانی که این بحث مطرح شد، هم سومالی به‌عنوان کشور اصلی و کشوری که در سطح سازمان ملل متحد از سوی همه دنیا پذیرفته شده است، به‌شدت اعتراض کرد و هم اتحادیه عرب، اتحادیه آفریقا، سازمان همکاری اسلامی و بسیاری از کشورهای غربی و اروپایی نسبت به این روند اعتراض کردند؛ زیرا می‌دانند که این فرایند در راستای تخریب صلح و امنیت در این منطقه است. بنابراین، هم کشورهای اسلامی و هم کشورهای آفریقایی باید بیش از پیش مراقب باشند تا فتنه‌انگیزی رژیم صهیونیستی موجب تهدید صلح و امنیت در آن منطقه، بیش از آنچه اکنون شاهد هستیم، نشود.
بقائی در پاسخ به سوالی درباره اینکه آیا ایران در مذاکرات خواستار برداشتن تمام تحریم‌ها و آزادسازی تمام منابع مالی بلوکه‌شده است؟ گفت: ما که نمی‌خواهیم چرخ را از نو اختراع کنیم. این مذاکرات نباید منقطع و جدای از مذاکراتی دیده شود که به تفاهم اسلام‌آباد منجر شد، چراکه طرف مذاکرات همان طرف است، مطالبات همان مطالبات است و مشکل نیز همان مشکل است. مطالبات ما همان‌هایی است که آمریکا در قالب تفاهم اسلام‌آباد پذیرفت، اما نقض کرد. با این معنا، آنچه آمریکا در مرحله نخست باید انجام دهد، اولاً لغو همه تحریم‌هایی است که بعد از نقض تفاهم اسلام‌آباد، تحت عنوان «عملیات طرد اقتصادی» علیه ایران اعمال کرد، به‌اضافه همان چیزهایی که در آن متن پذیرفته بود، از جمله آزادسازی اموال و دارایی‌های ایران.
وی افزود: برخی از این موضوع سوءاستفاده می‌کنند و می‌گویند ایران برای دیپلماسی پیش‌شرط‌هایی تعیین کرده است. اینها پیش‌شرط نیستند. چه نام آنها را شروط بگذارید و چه مطالبات، اینها موارد لازمه بازگشت امنیت به تنگه هرمز و خلیج فارس هستند. مطالبات نیز چیزهای عجیب‌وغریبی نیستند؛ حقوقی هستند که از ما سلب و تضییع شده‌اند. ما می‌گوییم برای اینکه امنیت به تنگه هرمز بازگردد، لازم است شما اجازه دهید این حقوق تضییع‌شده ایران بازگردانده شوند و بعد از آن می‌توان درباره مراحل بعدی صحبت کرد.
سخنگوی دستگاه دیپلماسی در پاسخ به سوالی درباره ارتباط بین احتمال پیروزی دموکرات‌ها در انتخابات آمریکا و کوتاه‌شدن طرح هفت روزه ایران به دو روز گفت: ما تصمیم‌گیری درباره صیانت از منافع و امنیت ملی ایران را به هیچ چیز دیگری در هیچ کجای دنیا گره نمی‌زنیم. ما بر اساس مصالح خودمان تصمیم می‌گیریم. ممکن است خیلی چیزها با یکدیگر منطبق شوند، ولی برای ما دیپلماسی و جنگ ابزاری است برای تأمین منافع ملی ایران یا بهتر است بگویم دیپلماسی و دفاع، چون ما هیچ‌وقت دنبال جنگ نبودیم. این را ما با توجه به جمیع ملاحظات، در مورد نحوه انجام، زمان و شکل آن تصمیم‌گیری می‌کنیم.
گونه تعرض به ایران با واکنش پرقدرت، فوری و همه‌جانبه مواجه خواهد شد
وی در پاسخ به این سوال که اگر دولت ترامپ تصمیم بگیرد از بمب‌های قوی علیه تأسیسات کوه‌کلنگ استفاده کند، آیا ایران این اقدام را عبور از خط قرمز تلقی می‌کند و آن را نوعی جنگ اساسی هسته‌ای در نظر می‌گیرد و متناسب با آن پاسخ خواهد داد؟ گفت: هرگونه تعرض به ایران و هرگونه تجاوز نظامی علیه کشورمان، با هر ابزاری که صورت بگیرد، با واکنش پرقدرت، فوری و همه‌جانبه ما مواجه خواهد شد. اینکه واکنش ما چگونه و به چه شکل و شمایلی باشد، تصمیم‌گیری درباره آن بر عهده مدافعان ما و کسانی است که در این زمینه صلاحیت دارند. پیش‌بینی‌های لازم نیز الحمدلله به‌خوبی انجام شده است.
بقائی درخصوص اظهارنظر نماینده پارلمان عراق که گفته بود بسته‌شدن مرزهای این کشور با ایران، تصمیمی داخلی نبوده و در پی فشارها و تهدیدهای آمریکا انجام شده؟ گفت: برای ما روشن است آمریکا از هر ابزاری برای تخریب روابط ایران با همسایگانش استفاده می‌کند. فارغ از میزان اثرگذاری این نوع اقدامات از سوی آمریکا، یک هدف روشن آنها اخلال در روابط دوستانه ایران و کشورهای همسایه است.
وی ادامه داد: آمریکایی‌ها به‌خوبی می‌دانند که پیوندهای مستحکمی میان مردم ایران و مردمان همسایه وجود دارد و با این اقدامات نمی‌توانند در این علقه‌ها گسست ایجاد کنند. دولت‌های منطقه هم حواس‌شان هست. ما تمام تلاش خود را خواهیم کرد و می‌دانیم این درک در کشورهای همسایه هم وجود دارد که نباید اجازه دهیم فشارهای بازیگران خارج از منطقه موجب اخلال در مراودات اقتصادی، تجاری و مردمی ایران و همسایگانش شود. همه می‌دانند که به هر حال، ما همسایگان دائمی یکدیگر هستیم. آمریکایی‌ها هر از گاهی می‌آیند و می‌روند و به شکل‌های مختلف عمل می‌کنند، اما ایران و همسایگانش باید تا ابد در کنار یکدیگر زندگی کنند.
تحولات مرتبط با منطقه باعث نشده ما از اهمیت فرایندهای مرتبط با افغانستان غافل شویم
بقائی در پاسخ به این سوال که با توجه به تحولات اخیر منطقه و تغییر نقش و میزان تأثیرگذاری آمریکا بر سیاست خارجی کشورهای پیرامونی ایران، وزارت امور خارجه در سال‌های گذشته نقش فعالی در برگزاری نشست‌ها و ابتکارهای دیپلماتیک منطقه‌ای، مانند گروه تماس در مورد افغانستان، داشته است؛ اما به نظر می‌رسد این روند در سال‌های اخیر کمرنگ شده است و نقش آفرینی وزارت خارجه و ایران در این زمینه کم شده است؟ با رد این گزاره اظهار کرد: ما این اقدامات را انجام داده‌ایم. در سال گذشته از چند فرصت مهم استفاده کردیم؛ از جمله یکی از نشست‌های شانگهای، برای برگزاری اجلاس چهارجانبه به‌عنوان مقدمه‌ای برای برگزاری یک نشست چهارجانبه در ماه‌های آتی. همچنین مدیرکل دوجانبه ذی‌ربط نیز سفرهایی به کشورهای منطقه، از جمله ترکیه و پاکستان، داشتند. این موضوع را با دقت و جدیت پیگیری می‌کنیم.
سخنگوی وزارت امور خارجه با اشاره به برگزاری مجدد فرمت مسکو در مهرماه گفت: این نشست مجدداً در مهرماه برگزار شد و در حاشیه آن، رایزنی‌هایی صورت گرفت تا این فرایند با قوت ادامه پیدا کند. بنابراین، تحولات مرتبط با منطقه باعث نشده است که ما از اهمیت فرایندهای مرتبط با افغانستان و امنیت منطقه‌ای مرتبط با افغانستان غافل شویم.
بقائی در پاسخ به سوال که با توجه به فرارسیدن فصل سرما و نظر به اینکه همواره بخشی از گاز مورد نیاز را در زمان اوج مصرف از همسایگان وارد می‌کردیم، وزارت امور خارجه در این خصوص چه رایزنی‌هایی را با کشورهای صادرکننده گاز به ایران انجام داده است یا در دستور کار دارد؟ گفت: این موضوع، فارغ از فصل سرما یا گرما، یکی از دستورکارهای ثابت رایزنی‌های ما با همسایگان است. به این خاطر که باید همواره پیش‌بینی‌های لازم را درخصوص موضوع تهاتر انرژی در بخش‌های مختلف انجام دهیم و این یکی از موضوعاتی است که در همین سفر اخیر آقای دکتر عراقچی به ترکمنستان هم مورد بحث قرار خواهد گرفت. با سایر جهات ذی‌ربط در کشورهای همسایه نیز در این زمینه مشغول رایزنی هستیم.
مطلقاً هیچ اعتمادی بین ایران و آمریکا وجود ندارد
وی همچنین در پاسخ به سوالی درخصوص اصل اختلاف آمریکا و ایران در مذاکرات گفت: اصل اختلاف به رویکرد آمریکا بازمی‌گردد. آمریکا در وهله نخست باید ثابت کند که دیپلماسی در معنای متعارف آن را اساسا قبول دارد و به آن پایبند است. یک مشکل اساسی در تعاملات میان ایران و آمریکا این است که آمریکا مدام به دیپلماسی و مذاکره پشت پا زده و خود این امر هر گفت‌وگویی را دشوار می‌کند، به خاطر اینکه هر تعاملی نیازمند حداقلی از اعتماد است. مطلقاً هیچ اعتمادی بین ایران و آمریکا وجود ندارد. منظور من از اعتماد این است که شما لااقل اطمینان نسبی داشته باشید که طرف مقابل پس از دو یا سه هفته، امضای خود را پاره نمی‌کند. چنین چیزی وجود ندارد. در رابطه با موضوعات، بحث اصلی این است که طرف مقابل حقوق بنیادینی را از ایرانیان نقض کرده و تحریم‌هایی را در همین چهار یا پنج ماه اخیر اعمال کرده و محاصره‌ای را به زعم خودشان علیه ایران اعمال کرده‌اند. اینها را باید بردارند. شما نمی‌توانید این اقدامات مطلقاً غیرقانونی را حفظ کنید و سپس انتظار داشته باشید که ایران وارد مرحله دیگری از مذاکرات درباره سایر موضوعات شود.
بقائی تاکید کرد: این موضوعات همگی واقعاً به آمریکا بستگی دارد. آمریکا باید در رویکرد خود نسبت به اصل دیپلماسی تجدیدنظر کند، برای اینکه اساساً امکان پیشبرد یک روند مذاکراتی به وجود بیاید.
وی افزود: در رابطه با موضوع هسته‌ای، هنوز اصلاً به آن مرحله نرسیده‌ایم، چراکه تا زمانی که مطالبات ایران اجرا نشود، از لحاظ عقلی امکان ندارد وارد مرحله گفت‌وگو درباره موضوعات دیگر شویم.
سخنگوی دستگاه دیپلماسی درباره سفر امروز سلطان عمان به چین نیز گفت: این حتماً تصمیم دوجانبه مبارکی است. سفر و مراوده بین کشورهای مختلف و کشورهای دوست، اقدامی مثبت است. عمان همواره در منطقه ما برای کمک به ایجاد صلح و ثبات تلاش کرده است. ما متأسفیم که تلاش‌های عمان برای میانجیگری با قدرناشناسی آمریکا مواجه شد. حتما گفت‌وگو بین عمان و چین به‌عنوان دو کشور مهم که منافع مشترکی در حفظ ثبات و امنیت در منطقه غرب آسیا، خلیج فارس و تنگه هرمز دارند، مهم است و حتما گفت‌وگوهای مفیدی خواهد بود.
به گزارش ایسنا، بقائی در ادامه این نشست خبری به یک سوال مردمی نیز پاسخ داد.
وی در همین ارتباط در پاسخ به این سوال که با توجه به تداوم تهدیدات آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران و با عنایت به تجربه‌ای که در جنگ ۴۰ روزه داشتیم و طی آن، به‌طور گسترده از قلمرو و امکانات کشورهای جنوبی خلیج فارس علیه ایران و منافع کشورمان استفاده شد، آیا این کشورها تضمینی داده‌اند که در آینده اجازه تکرار چنین سوءاستفاده‌هایی را ندهند و اگر چنین اتفاقی بار دیگر رخ دهد، واکنش جمهوری اسلامی ایران چه خواهد بود؟ گفت: آن کشورهای منطقه که همه شواهد و دلایل حاکی از استفاده از قلمرو و امکانات آنها برای حمله به ایران بود، در سطح موضع‌گیری اعلام کردند که چنین چیزی نبوده و از ما گلایه کردند که چرا ضربات دفاعی ایران متوجه خاک آنها بوده است. ما مکرر اعلام کرده‌ایم که به هیچ عنوان نباید اقدامات دفاعی ایران را به‌عنوان حمله به خاک خودشان تلقی کنند.
وی افزود: اگر در پاسخ به شکایت و گلایه ما می‌گویند که «متأسفانه ما هیچ کنترلی بر پایگاه‌های نظامی آمریکا نداشتیم»، این به معنای آن است که به هر دلیلی از حاکمیت ملی خود عدول کرده اند. در چنین شرایطی، از ما نیز بپذیرند که پاسخ دفاعی ایران متوجه خاک و قلمرو آنها نیست. امیدواریم که واقعاً همه طرف‌ها از اتفاقات هشت ماه اخیر درس گرفته باشند. به هیچ عنوان برای ما مطلوب نیست که ضربات دفاعی خود را متوجه کشورهای منطقه کنیم، اما چه کنیم که وقتی طرف‌های متجاوز از امکانات و پایگاه‌های نظامی این کشورها برای حمله به ایران، کشتن فرزندان ایران و حمله به مدارس و بیمارستان‌ها استفاده می‌کنند، وظیفه حاکمیت و دولت جمهوری اسلامی ایران است که برای دفع شرارت اقدام کند.
اقدامات ما مطلقاً دفاعی و بر اساس ماده ۵۱ منشور سازمان ملل متحد است
وی تاکید کرد: اقدامات ما مطلقاً دفاعی و بر اساس ماده ۵۱ منشور سازمان ملل متحد است. در آینده نیز امیدواریم که واقعاً طرف‌های متجاوز، اگر به دنبال تعرض دیگری علیه ایران باشند، به هیچ عنوان اجازه استفاده از امکانات و قلمرو هوایی، خاکی و آبی کشورهای همسایه ما را پیدا نکنند. در غیر این صورت، ایران مجاز است از خودش دفاع کند.
بقایی در پاسخ به این سوال که نخست‌وزیر رژیم صهیونیستی در ادامه رجزخوانی‌هایش علیه ایران گفته است: «مسئله بودن یا نبودن است؛ یا ما یا آنها.» پاسخ ایران چیست؟ آیا چنین اظهارنظری خلاف همه اصول و قوانین بین‌المللی نیست؟ آیا دبیرکل سازمان ملل متحد و کشورهای اروپایی نباید نسبت به تهدید صریح به از بین بردن یک کشور عضو سازمان ملل متحد اعلام موضع کنند؟ اگر ایران حتی چیزی کمتر از یک‌هزارم این اظهارات را علیه رژیم صهیونیستی مطرح می‌کرد، قطعاً همه ایران را محکوم می‌کردند؟ گفت: من قبلاً هم گفتم؛ در رابطه با سازمان‌های بین‌المللی، آنها پیش از این امتحانشان را پس داده‌اند؛ در تحولات اخیر باز هم امتحانشان را پس دادند. لذا نکته شما درست است. این برخورد گزینشی حتماً تأسف‌بار است.
وی خطاب به خبرنگار پرسش کننده تصریح کرد: اما من می‌خواهم یک نکته را با خیال راحت به شما بگویم: ایران نور است و بقای نور را هم خالق نور تضمین کرده است. خیالتان راحت.
به گزارش ایسنا، اسماعیل بقائی در جریان نشست خبری امروز خود میزبان تعدادی از دانشجویان دانشکده مطالعات جهان دانشگاه تهران بود.
