به گزارش حامیان دولت به نقل از گروه اقتصادی خبرگزاری فارس؛ بورس تهران دومین روز معاملاتی هفته را در شرایطی به پایان رساند که نه‌تنها نشانه‌ای از کاهش فشار فروش مشاهده نشد، بلکه شدت عقب‌نشینی شاخص‌ها افزایش یافت. اهمیت معاملات دیروز تنها به سقوط شاخص محدود نمی‌شود. خروج نزدیک به هشت همت پول حقیقی، افزایش ارزش معاملات خرد در فضای نزولی و رشد تقاضا برای صندوق‌های درآمد ثابت، تصویری از تغییر رفتار سرمایه‌گذاران ارائه می‌دهد. در این شرایط، بخشی از فعالان بازار به‌جای افزایش موقعیت‌های سهامی، ترجیح داده‌اند نقدینگی خود را از معرض نوسانات بازار خارج کنند.از سوی دیگر، عقب‌نشینی شاخص کل از مرز روانی ۸ میلیون واحدی، حساسیت معاملات روزهای آینده را افزایش داده است. بازاری که طی دو جلسه بیش از ۳۱۳ هزار واحد افت کرده، اکنون برای بازگشت به محدوده قبلی نیازمند تقویت محسوس تقاضا و توقف جریان خروج سرمایه است.
سقوط ۱۸۵ هزار واحدی بورس
شاخص کل بورس تهران در معاملات یکشنبه با کاهش ۱۸۴ هزار و ۷۷۷ واحدی معادل ۲.۳۶ درصد به سطح ۷ میلیون و ۶۵۴ هزار و ۴۷۴ واحد رسید. مجموع کاهش شاخص در دو جلسه اخیر به ۳۱۳ هزار و ۵۲۲ واحد رسیده است.این میزان عقب‌نشینی نشان می‌دهد بازار در آغاز هفته دوم آبان با فشار فروش قابل‌توجهی مواجه شده است. شاخص هم‌وزن نیز با افت ۳۰ هزار و ۸۶۸ واحدی معادل ۱.۴۱ درصد به محدوده ۲ میلیون و ۱۶۶ هزار واحد رسید. کاهش همزمان دو شاخص نشان می‌دهد موج فروش به شرکت‌های کوچک و متوسط نیز سرایت کرده، هرچند شدت افت در شرکت‌های بزرگ بیشتر بوده است.ادامه این وضعیت می‌تواند باعث شود معامله‌گران برای ورود مجدد به سهام، منتظر نشانه‌های روشن‌تری از بازگشت تقاضا باشند. در چنین شرایطی، بهبود محدود چند نماد برای تغییر روند عمومی بازار کافی نخواهد بود.
ارزش معاملات خرد افزایش یافت؛ چرا بازار همچنان سقوط کرد؟
ارزش معاملات خرد سهام، حق‌تقدم و صندوق‌های سهامی امروز به ۳۲ هزار و ۹۳۲ میلیارد تومان رسید؛ در حالی که این رقم در روز شنبه ۳۰ هزار و ۲۰۷ میلیارد تومان بود.بنابراین ارزش معاملات خرد در فاصله یک جلسه حدود ۹ درصد افزایش یافته است. این رشد در شرایطی رخ داده که شاخص کل افت شدیدتری را تجربه کرده و خروج نقدینگی حقیقی نیز افزایش یافته است.ارزش کل معاملات بازار به ۵۸ هزار و ۹۳۲ میلیارد تومان رسید که از این میزان، ۵۶ درصد مربوط به معاملات خرد بود. سهم معاملات خرد از کل معاملات نسبت به روز گذشته ۹ واحد درصد افزایش نشان می‌دهد.در بورس تهران نیز ارزش معاملات به ۳۱ هزار و ۲۷۲ میلیارد تومان رسید؛ رقمی که نسبت به روز گذشته حدود ۷ درصد افزایش یافته است. با وجود این، تعداد معاملات کاهش یافت و نشان داد افزایش ارزش دادوستدها لزوماً با افزایش تعداد مشارکت‌ها همراه نبوده است.میانگین ارزش معاملات خرد در هفته دوم آبان نیز به ۳۱ هزار و ۵۷۰ میلیارد تومان معادل حدود ۱۱۶ میلیون دلار رسیده است.
فرار ۷.۸ همت پول حقیقی
مهم‌ترین اتفاق معاملات روز یکشنبه، خروج ۷ هزار و ۸۲۱ میلیارد تومان پول حقیقی از سهام، حق‌تقدم و صندوق‌های سهامی بود.این رقم در مقایسه با خروج ۴ هزار و ۹۱۹ میلیارد تومانی روز شنبه، حدود ۵۹ درصد افزایش یافته است. به این ترتیب، مجموع خروج پول حقیقی در دو روز نخست هفته به ۱۲ هزار و ۷۴۰ میلیارد تومان رسید.بررسی جزئیات نشان می‌دهد از مجموع نقدینگی خارج‌شده در معاملات امروز، ۵ هزار و ۳۳۲ میلیارد تومان مربوط به شرکت‌های دارای ارزش بازار بیش از ۴۰ هزار میلیارد تومان و ۲ هزار و ۴۸۸ میلیارد تومان مربوط به شرکت‌های کوچک‌تر بوده است.بنابراین حدود ۶۸ درصد خروج نقدینگی حقیقی از شرکت‌های بزرگ صورت گرفته است. این ترکیب نشان می‌دهد نمادهای شاخص‌ساز علاوه بر فشار فروش قیمتی، با خروج قابل‌توجه سرمایه حقیقی نیز مواجه بوده‌اند.سهم سرمایه‌گذاران حقیقی از خریدهای امروز ۵۴ درصد و از فروش‌ها ۷۸ درصد ثبت شد. اختلاف ۲۴ واحد درصدی میان این دو متغیر نشان می‌دهد حقیقی‌ها در سمت فروش حضور بسیار پررنگ‌تری داشته‌اند.در مقابل، سهم حقوقی‌ها از خریدها به ۴۶ درصد رسید. این ترکیب نشان می‌دهد بخش مهمی از عرضه‌های حقیقی توسط سرمایه‌گذاران حقوقی جذب شده است؛ با این حال، شدت خروج پول نشان می‌دهد این تقاضا برای تغییر جهت بازار کافی نبوده است.
قدرت فروشندگان افزایش یافت
سرانه خرید هر نماد در معاملات امروز ۵۷.۴ میلیون تومان و سرانه فروش ۸۳.۳ میلیون تومان ثبت شد. بنابراین نسبت قدرت فروش به خرید در این معیار به حدود ۱.۴۵ برابر رسید.این نسبت در روز گذشته حدود ۱.۳۹ برابر بود. افزایش آن نشان می‌دهد برتری نسبی فروشندگان در سطح نمادها تشدید شده است.در محاسبه سرانه به ازای هر کد حقیقی، میانگین خرید ۵۷ میلیون تومان و میانگین فروش ۲۹.۹ میلیون تومان ثبت شد. در این معیار، سرانه خرید حدود ۱.۹ برابر فروش بوده است.تفاوت میان این دو شاخص نشان می‌دهد توزیع معاملات در سطح کدها و نمادها یکسان نیست. برای ارزیابی قدرت واقعی خریداران و فروشندگان باید علاوه بر سرانه‌ها، تعداد مشارکت‌کنندگان و مجموع ارزش خرید و فروش نیز بررسی شود.با وجود برتری سرانه خرید در معیار کدهای حقیقی، خروج نزدیک به هشت همت پول و سهم ۷۸ درصدی حقیقی‌ها از فروش‌ها نشان می‌دهد در مجموع ارزش معاملات، عرضه‌کنندگان حقیقی همچنان دست بالا را داشته‌اند.
شکست حمایت روانی ۸ میلیون
شاخص کل بورس تهران اکنون در سطح ۷ میلیون و ۶۵۴ هزار واحد قرار دارد و فاصله آن تا مرز ۸ میلیون واحدی به حدود ۳۴۵ هزار واحد رسیده است.برای بازگشت از سطح فعلی به مرز ۸ میلیون واحد، شاخص کل به رشدی حدود ۴.۵ درصدی نیاز دارد. این فاصله پس از دو جلسه افت متوالی ایجاد شده و نشان می‌دهد فشار فروش اخیر بخش قابل‌توجهی از موقعیت قبلی شاخص را از بین برده است.مرز ۸ میلیون واحد از منظر روانی اهمیت بالایی دارد. از دست رفتن این سطح می‌تواند باعث شود بخشی از معامله‌گران در بازگشت‌های احتمالی شاخص، رفتار محتاطانه‌تری داشته باشند. البته برای تعیین اعتبار دقیق این محدوده به‌عنوان حمایت یا مقاومت تکنیکال، بررسی نمودار و سابقه واکنش شاخص ضروری است.در شرایط فعلی، توقف ریزش شاخص به‌تنهایی نشانه پایان اصلاح نخواهد بود. بازگشت پایدار زمانی اعتبار بیشتری پیدا می‌کند که همزمان با رشد شاخص، خروج پول حقیقی کاهش یابد و ارزش معاملات خرد با تقویت تقاضا همراه شود.در مقابل، ادامه فشار فروش می‌تواند زمان بازگشت شاخص به محدوده‌های قبلی را طولانی‌تر کند. از این رو، رفتار نقدینگی در جلسات آینده یکی از مهم‌ترین متغیرهای تعیین‌کننده مسیر کوتاه‌مدت بورس خواهد بود.
کوچ نقدینگی به درآمد ثابت‌ها
همزمان با خروج سنگین نقدینگی از بازار سهام، صندوق‌های درآمد ثابت با افزایش تقاضا مواجه شدند.بررسی جریان معاملات نشان می‌دهد امروز ۳ هزار و ۱۷۰ میلیارد تومان پول حقیقی وارد صندوق‌های قابل معامله با درآمد ثابت شده است. این رقم در مقایسه با خروج نزدیک به هشت همت پول از سهام، نشان‌دهنده توجه بخشی از سرمایه‌گذاران به ابزارهای کم‌ریسک‌تر است.ارزش معاملات صندوق‌های درآمد ثابت نیز به ۴۲ هزار و ۵۲۷ میلیارد تومان و حجم معاملات آنها به حدود ۱۴ میلیارد واحد رسید.در مقابل، صندوق‌های طلا در روز تعطیلی بازارهای جهانی نوسانات محدودی داشتند و ارزش معاملات آنها به ۱۰ هزار و ۵۱۱ میلیارد تومان رسید. صندوق‌های نقره نیز روزی منفی را پشت سر گذاشتند و ارزش معاملاتشان ۶۷۴ میلیارد تومان ثبت شد.این ترکیب نشان می‌دهد در شرایط افزایش نوسانات بازار سهام، بخشی از سرمایه‌گذاران ترجیح می‌دهند نقدینگی خود را در ابزارهایی با نوسان کمتر نگهداری کنند. البته نمی‌توان تمام پول خارج‌شده از سهام را مستقیماً واردشده به صندوق‌های درآمد ثابت دانست.
چرا شرکت‌های بزرگ بیشتر تحت فشار قرار گرفتند؟
شرکت‌های بزرگ بورس تهران در صنایع فلزی، پتروشیمی، پالایشی و دیگر گروه‌های اثرگذار فعالیت دارند. سودآوری این شرکت‌ها به متغیرهایی مانند نرخ ارز، قیمت‌های جهانی محصولات، هزینه انرژی، وضعیت صادرات و سیاست‌های اقتصادی وابسته است.تغییر انتظارات درباره این عوامل می‌تواند بر ارزش‌گذاری سهام و رفتار سرمایه‌گذاران اثر بگذارد. با این حال، آمار معاملات امروز به‌تنهایی مشخص نمی‌کند که افت قیمت‌ها بیشتر ناشی از تغییر چشم‌انداز سودآوری شرکت‌ها بوده یا افزایش نااطمینانی و فشار فروش کوتاه‌مدت.نکته قابل‌توجه آن است که خروج بیش از پنج همت پول حقیقی از شرکت‌های بزرگ، فشار مضاعفی بر شاخص کل وارد کرده است. در شرایطی که این گروه بخش مهمی از ارزش بازار را در اختیار دارد، تداوم عرضه در نمادهای شاخص‌ساز می‌تواند مانع بازگشت نماگر اصلی بورس شود.در شرکت‌های کوچک و متوسط نیز خروج نزدیک به ۲.۵ همت نقدینگی نشان می‌دهد فشار فروش گسترده است. بنابراین بازگشت تعادل تنها به بهبود وضعیت چند شرکت بزرگ وابسته نیست و تقویت تقاضا در بخش‌های مختلف بازار ضرورت دارد.
مشکل بورس کمبود معامله نیست، ضعف تقاضای مؤثر است
راضیه آرمند، کارشناس بازار سرمایه در گفت‌وگو با خبرنگار اقتصادی خبرگزاری فارس درباره معاملات دو روز اخیر گفت: مسئله اصلی بورس صرفاً کاهش ارزش معاملات نیست. ارزش معاملات خرد دیروز نسبت به روز شنبه افزایش یافته، اما همزمان خروج نقدینگی حقیقی تشدید شده و شاخص کل افت بیشتری را تجربه کرده است. این ترکیب نشان می‌دهد افزایش گردش سهام بدون تقویت تقاضای مؤثر نمی‌تواند روند نزولی بازار را متوقف کند.این کارشناس ادامه داد: تمرکز نزدیک به ۷۰ درصد خروج پول حقیقی در شرکت‌های بزرگ نشان می‌دهد فشار فروش بر نمادهای شاخص‌ساز همچنان بالاست. در چنین شرایطی، حتی اگر بخشی از سهام کوچک با تقاضای مقطعی مواجه شوند، بازگشت پایدار شاخص کل بدون بهبود وضعیت شرکت‌های بزرگ دشوار خواهد بود.وی افزود: افزایش تمایل سرمایه‌گذاران به ابزارهای کم‌ریسک‌تر است. ورود بیش از سه همت پول حقیقی به صندوق‌های درآمد ثابت، در کنار خروج سنگین نقدینگی از سهام، نشان می‌دهد احتیاط بر تصمیم بخشی از فعالان بازار غلبه دارد. تغییر این رفتار نیازمند کاهش نااطمینانی و شکل‌گیری نشانه‌های پایدارتر از بازگشت تقاضاست.
بورس برای بازپس‌گیری ۸ میلیون به بازگشت پول نیاز دارد
بورس تهران در دو روز نخست هفته دوم آبان با سقوط بیش از ۳۱۳ هزار واحدی شاخص کل و خروج ۱۲ هزار و ۷۴۰ میلیارد تومان پول حقیقی مواجه شد. افزایش شدت افت شاخص‌ها، خروج سنگین نقدینگی از شرکت‌های بزرگ و کاهش مشارکت معامله‌گران نشان می‌دهد بازار همچنان در شرایطی شکننده قرار دارد.در عین حال، افزایش ارزش معاملات خرد نشان می‌دهد دادوستد سهام ادامه دارد، اما تقاضای موجود هنوز نتوانسته فشار عرضه را مهار کند. به همین دلیل، رشد ارزش معاملات بدون تغییر جهت جریان نقدینگی نمی‌تواند به‌تنهایی نشانه بازگشت رونق تلقی شود.اکنون مرز ۸ میلیون واحدی به یکی از مهم‌ترین نقاط توجه معامله‌گران تبدیل شده است. بازپس‌گیری این محدوده می‌تواند به بهبود انتظارات کوتاه‌مدت کمک کند، اما تثبیت شاخص در سطوح بالاتر نیازمند تقویت تقاضا در شرکت‌های بزرگ و کوچک است.مهم‌ترین شرط تغییر مسیر بورس، توقف خروج پول حقیقی و بازگشت تقاضای پایدار است؛ تغییری که می‌تواند زمینه عبور بازار از فشار فروش اخیر و حرکت دوباره به سمت تعادل را فراهم کند.
