به گزارش حامیان دولت؛ از فرانسه تا سوئد طی یک ماه گذشته حملات سایبری به صدها سامانه سرمایشی فروشگاههای زنجیرهای اروپا، دمای یخچالها و فریزرها را افزایش داد و حجم زیادی از مواد غذایی را به نابودی کشاند؛ اتفاقی که بار دیگر ضعف زیرساختهای قدیمی و آسیبپذیری زنجیره تأمین در اقتصاد اروپا را آشکار کرد.از فرانسه تا ۹ کشور اروپایی؛ یخچالهایی که از کار افتادندماجرا از اکتبر گذشته(شهریور و مهر) در فرانسه آغاز شد؛ زمانی که یکی از شرکتهای بزرگ خردهفروشی اعلام کرد صدها سامانه سرمایشی فروشگاههایش هدف حمله سایبری قرار گرفته و افزایش دما، آن را مجبور به دور ریختن مقادیر زیادی مواد غذایی کرده است.این حملات به فرانسه محدود نماند و دستکم ۹ کشور اروپایی دیگر، شامل بلژیک، استونی، فنلاند، ایرلند، لوکزامبورگ، هلند، سوئد، پرتغال و ایتالیا را نیز درگیر کرد.حدود ۱۵ فروشگاه کارفور در بلژیک، ۱۳ شعبه سوپروالو در ایرلند، ۶ فروشگاه کوپ در سوئد و ۷ شعبه اینترمارشه در پرتغال آسیب دیدند. در برخی موارد، دمای داخل تجهیزات سرمایشی به ۵۰ درجه سانتیگراد رسید؛ اتفاقی که در یکی از فروشگاههای ایکا در جنوب سوئد نیز گزارش شد.
پاشنه آشیل اروپا؛ تجهیزات قدیمی و بهروزرسانینشده
هنوز هیچ گروهی مسئولیت حملات را برعهده نگرفته و ارتباط قطعی میان تمام حوادث نیز اثبات نشده است. با این حال، کارشناسان معتقدند آسیبپذیری سامانههای کنترل سرمایشی، بهویژه تجهیزات قدیمی، زمینه نفوذ را فراهم کرده است.بر اساس گزارش وبسایت تخصصی آرس تکنیکا، هکرها با سوءاستفاده از ضعفهای امنیتی در دستگاههای الکترونیکی کنترلکننده سیستمهای سرمایشی، توانستند عملکرد یخچالها و فریزرهای فروشگاهها را مختل کنند. این دستگاهها وظیفه تنظیم و کنترل دمای تجهیزات نگهداری مواد غذایی را برعهده دارند و محصولات سه شرکت مختلف در میان تجهیزات آسیبپذیر قرار داشتهاند.در همین زمینه، شرکت دانمارکی دانفوس اعلام کرد بخش عمده تجهیزات آسیبدیده در حمله فرانسه، مدلهای قدیمی بودند که دیگر بهروزرسانیهای نرمافزاری و امنیتی دریافت نمیکردند. به این ترتیب، ضعف امنیتی تجهیزات قدیمی راه را برای نفوذ هکرها باز کرده و امکان دستکاری عملکرد سیستمهای سرمایشی را فراهم کرده بود.میتواند کار یک نوجوان 15 ساله باشدنکته نگرانکننده اینکه به گفته کوین تلیه، مهندس امنیت سایبری در شرکت فرانسوی سینکتیو (شرکت امنیت سامانههای صنعتی)، اجرای چنین حملاتی الزاماً پیچیده نیست و حتی یک نوجوان ۱۵ ساله نیز ممکن است توانایی انجام آن را داشته باشد. کارشناسان همچنین هشدار دادهاند هوش مصنوعی میتواند اجرای این حملات را برای افراد کمتجربه آسانتر کند.
واکنش اروپا؛ زنگ خطر برای امنیت غذایی
کریستوف هانسن، کمیسر کشاورزی و غذای اتحادیه اروپا، این حملات را عمیقاً نگرانکننده دانسته و هشدار داده است که چنین اقداماتی میتواند با هدف مختل کردن زنجیره تأمین غذا و تضعیف اعتماد مصرفکنندگان انجام شود.بلژیک تحقیقات رسمی را آغاز کرده و شرکتهای آسیبدیده نیز در حال بررسی سامانههای خود هستند. در ایتالیا، آژانس ملی امنیت سایبری توصیه کرده است اتصال سامانههای کنترل و پشتیبانی از راه دور به اینترنت بررسی و در صورت امکان قطع شود.همچنین گروه بلژیکی سابکوپیل، فعال در حوزه سرمایش صنعتی، پس از حمله فرانسه اقدامات امنیتی خود را تشدید کرد؛ زیرا مشخص شد حدود ۱۰ درصد تجهیزاتش هنوز بهروزرسانی نشدهاند.وقتی حمله سایبری به سفره مردم میرسدخطر این حملات فراتر از خسارت مالی فروشگاههاست. اختلال در نگهداری، توزیع و انتقال محصولات غذایی میتواند دسترسی مصرفکنندگان به کالاهای ضروری را نیز مختل کند.ریف بیلینگ، مدیر ارشد اطلاعات تهدیدات شرکت سوفوس، تأکید کرده است که زنجیره تأمین غذا و خردهفروشی از ارکان تابآوری جوامع هستند و اختلال در آنها پیامدهایی فراتر از شرکتهای هدف دارد.در همین حال، حمله به فروشگاههای زنجیرهای آلبرت هاین در هلند نیز به توقف احتیاطی عملیات تأمین کالا منجر شد؛ هرچند ارتباط آن با حملات سرمایشی اثبات نشده است.
کارشناسان هشدار میدهند با توجه به وابستگی فروشگاههای بزرگ به سامانههای متمرکز و متصل به اینترنت، این تهدید به اروپا محدود نخواهد ماند و کشورهای خارج از این قاره، از جمله کشورهای عربی، نیز ممکن است با خطر مشابهی روبهرو شوند.این حوادث نشان میدهد در اقتصاد دیجیتال، حتی یخچال یک فروشگاه نیز میتواند به نقطهضعف امنیت ملی و اقتصادی تبدیل شود؛ جایی که یک نفوذ سایبری، بهجای سرقت اطلاعات، مستقیماً مواد غذایی را از بین میبرد و امنیت سفره مردم را هدف میگیرد.
